Begin van de stemming in kiesdistict 367
Dat de afgelopen verkiezingen bijzonder zouden zijn, dat wisten we. Al had niemand zo’n Rotterdams-achtige nek-aan-nekrace verwacht. Ik schrijf 2.45 uur en de uitslag is nog altijd ongewis, al dreigt een VVD-overwinning en is Wilders’ macht bestendigd. Wat is dit voor een land? De economie stort in en de Nederlandse kiezer beloont degenen die de lijn voorstaan die die crisis veroorzaakt heeft en de gevolgen ervan voor het gros van de slachtoffers alleen maar groter zullen maken. Of geeft de islam de schuld. Brrr.
Eerder op de avond leek het er even heel anders uit te gaan zien. Althans in het deel van Rotterdam-Feijenoord waar ik voor het eerst in mijn leven deel uitmaakte van een stembureau. Het was er gemoedelijk, waarschijnlijk niet veel anders dan in andere stembureaus. Al heb ik - achteraf tot mijn verbazing - maar één mevrouw na het uitbrengen van haar stem met een chagrijnige grijns horen verzuchten dat ze hoopte dat ‘ze eindelijk eens wat gaan doen aan die zooi hier in Rotterdam.’ Een ander maakte bij de stembus juist een vrolijk sprongetje en riep: ‘Kom op, dat je mag winnen!’
Vrijwel klaar voor de definitieve uitslag, die veel zou afwijken van de landelijke uitslag
Zoals het de leden van een stembureau betaamt hielden wij tijdens de openingsuren onze politieke voorkeuren voor ons. Daarna werd dat steeds moeilijker. Zeker toen het ernaar uit begon te zien dat slechts enkele kiesgerechtigden in ons kiesdistrict op een andere partij bleken te hebben gestemd dan de PvdA en dat die andere partij nog eerder de SP dan de partij van Wilders was. Opluchting drong zich op, tussen het oververhitte tellen en hertellen. Ook al was duidelijk dat de kiezers die wij voorbij hadden zien komen weinig representatief waren voor de Nederlandse bevolking: mensen van Surinaamse afkomst waren in de meerderheid, gevolgd door - in moeilijk vast te stellen volgorde - Antillianen, Turken, Kaapverdianen, Marokkanen en ver weg - oorspronkelijke Nederlanders. ‘De allochtoon’ stemt, in dit deel van Rotterdam, dus duidelijk linkser dan ‘de witte Nederlander’. Vreemd lijkt me dat niet, maar dat het verschil zó groot was, dat verbaasde me toch weer wel.
Het tellen en hertellen en tellen en hertellen zorgde voor nòg een verrassende wending van de avond. Angela, een Surinaamse bestuurskunde-studente die wat op haar cv wilde kunnen zetten, miste de laatste trein naar Arnhem. Ik bekeek de uitslagenwedstrijd dus samen met haar - zij op de bank, ik op een veel minder comfortabel stoeltje. Angela’s teleurstelling over het saaie verloop van Nederlandse verkiezingen - ‘In Suriname is de verkiezingsdag een feestdag, mensen staan voor het stembureau nog stemmen te werven voor hum partij, met muziek en lekker eten’ - ging over in verbazing. Zoveel mensen die Wilders stemmen, zoveel mensen die VVD stemmen. Die Rutte die vooral door ‘oude harken’ (Jorritsma, T erpstra, Kroes) wordt gezoend. Nou zeg, de vorige keer zou die Verdonk bijna premier worden, nu krijgt ze helemaal geen stemmen. Wel zielig he, die Balkenende. En die Cohen die wat van een garnaal heeft. Zo’n uitslag, hij hakt erin.
Veel saainer dan in Suriname...